Een Ronde voor de legende. Zo werd de Ronde van Vlaanderen van 1985 noch min noch meer aangeduid in de krantekommentaren van de daaropvolgende dagen. Eric Vanderaerden had inderdaad een prestatie van wereldformaat neergezet. Wie er na een bandbreuk net voor de Koppenberg in slaagt weer voorin te komen om vervolgens het hele zootje in de prak te rijden moet van goeden huize zijn. Het is tot dusver ongetwijfeld de meest aansprekende vertoning geweest die de atleet Vanderaerden ten beste gaf. "Die Ronde van Vlaanderen was mijn mooiste overwinning ooit", zegt Vanderaerden. "Op 75 kilometer van de streep, net voor de zone van de waarheid, viel ik plat. Dat is meestal dodelijk maar ik kwam weer voorin en won na een solo van zowat twintig kilometer. Ik zie het me morgen niet meteen overdoen. "
Het heet dat de Koppenberg als scherprechter onverbiddelijk zou zijn maar Vanderaerden zette in 1985 levensgrote vraagtekens achter die stelling. "Na mijn bandbreuk kreeg ik een wiel van Oosterbosch, terwijl Lammerts me meteen op sleeptouw nam", zegt Vanderaerden. "Aan de voet van de Koppenberg zat ik alweer in de staart van de hoofdmacht, toen nog zowat zestig renners sterk. De kop van die groep zag ik voor me naar boven fietsen. Dan zijn er twee mogelijkheden. Ofwel leg je je bij de zaken neer en denk je dat het kwaad is geschied. Zo waren er nogal een pak renners voor mij, die, zonder dat ze in moeilijkheden waren, van de fiets stapten en te voet naar boven gingen. Ofwel ben je gedreven en gooi je er alles tegenaan. Ik voelde me formidabel sterk. Slalommend langsheen wandelende renners vloog ik naar de top, waar ik in zowat vijftiende positie voorbijkwam. Ik moest niet één keer voet aan de grond zetten. Ik zag er meteen weer een gat in."
De trots van een spurter
Het vervolg van de gebeurtenissen wijst er nogmaals op dat niets is verloren zolang je maar in iets blijft geloven. "Er was een kopgroep van zes renners ontstaan, die volop doorgingen", herinnert zich Vanderaerden. "In de achtervolgende groep waar ik toe behoorde bestond niet veel bereidheid tot actie. Ik stond er dus alleen voor. Weer sta je dan voor die keuze: geef ik het volle pond, of bekijk ik de zaak even? Ik besliste door te gaan. De kloof met de leiders werd daardoor gedicht, maar meteen demarreerde Kuiper, die zich heel de tijd achter mij had schuil gehouden. Ik moest even op adem komen. Maar toen zijn voorsprong naar de minuut toe ging werden Anderson, mijn ploegmaat toen, en ik, ongerust. "Om beurten demarreren", zei ik. "Jij eerst", antwoordde Anderson. Ik ging, maar hij volgde. Voor Geraardsbergen nog kwamen we bij Kuiper. De Muur moest dan maar het verdikt brengen. Ik ging daar fors door, sloeg een kloof, en won. Ik moet bekennen dat ik echt trots ben op die prestatie. Vooral ook omdat ik te boek stond als een spurter. Die hebben zo'n beetje de reputatie de weg van de gemakkelijkheid te bewandelen. Die dag deed ik het toch anders. De genoegdoening was zo veel groter ook."
Liever rotweer
De weersomstandigheden die dag droegen in niet geringe mate bij tot de uitstraling die aan de overwinning van Vanderaerden kleefde. Het regende bijna de godganse dag pijpestelen, het was bitter koud, de wegen waren door slijk en nattigheid aartsgevaarlijk. "Een Ronde van Vlaanderen moet zo'n weersomstandigheden hebben", aldus Vanderaerden. "Het kleurt de prestaties bij. Het benadrukt ook meer de krachtverhoudingen in het peloton, het waardeverschil kan meer aan de oppervlakte komen. Moest het die dag in 1985 mooi weer zijn geweest, dan kwam ik waarschijnlijk nooit meer voorin. De selectie is helemaal anders bij uiteenlopende weertypes. Mooi weer betekent een snelle wedstrijd, waardoor renners met pech veel moeizamer uit de achtergrond kunnen terugkomen. Rotweer biedt je meer kansen in dit opzicht. In 1988 bijvoorbeeld waren de weersomstandigheden goed, ik kwam vroeg ten val, op de Kwaremont telde ik vier minuten achterstand. Dat was niet meer goed te maken." Het lastigste in de Ronde van Vlaanderen is volgens Vanderaerden overigens niet het eventuele pokkenweer maar wel de stress voor de heuvelzone. "Het publiek geeft er zich geen rekenschap van wat er tijdens die wedstrijdfase allemaal gebeurt", zegt hij. "Trapezewerk. Hangen, duwen, knallen, vloeken en vooral je verstand niet gebruiken. Concentratie is erg belangrijk op zo'n ogenblik of je ligt zo tegen de grond. "
We worden behandeld als apen
Concentratie is bij Vanderaerden een sleutelwoord als hij over de Ronde van Vlaanderen spreekt. "Voor aanvang van de wedstrijd is het erg belangrijk je er mentaal helemaal op toe te spitsen", zegt hij. "De Ronde moet bezit van je nemen. Op zo'n ogenblikken ben je niet meteen geneigd grapjes te maken. Toch wordt van ons voor de start van de Ronde verwacht nog wat show te verkopen, vriendelijk op de meest waanzinnige vragen te antwoorden of handtekeningen uit te delen. Het is een regelrechte bestorming soms. De laatste jaren is het alleen maar erger geworden, met dat platform op de Grote Markt in Sint-Niklaas. Moeten we ook eerst nog even iets zinnigs gaan zeggen ten behoeve van de televisie en ten behoeve van de sponsors. We worden behandeld als apen. Ik ben er zeker van dat de meeste van mijn collega's lak hebben aan die poespas voor de start. Maar niemand zegt wat. Ik reageer soms wel nors, wat me dan meteen de reputatie oplevert dat ik de zuurste mens van het westelijk halfrond zou zijn. Het zij zo. Maar probeer maar eens met voetballers of tennissers te doen wat men ons lapt voor de Ronde van Vlaanderen. Het kot zou te klein zijn. Waarom sluit men op de Markt in Sint-Niklaas niet een bepaald gedeelte af, waar men de volgwagens kan plaatsen en waar de renners rustig het vertrek kunnen voorbereiden? Nu kan iedereen op onze lip komen zitten. Ik ben tot veel bereid, maar tot nader order ben ik nog steeds geen publiek bezit."
